Αντίθετα με τα όσα πιστεύουμε, δεν είναι το περιβάλλον ή τα γεγονότα της ζωής μας, αλλά το νόημα που δίνουμε στα γεγονότα, ο τρόπος που τα ερμηνεύουμε, αυτό που τελικά διαμορφώνει το ποιοι είμαστε σήμερα και το πώς θα ζήσουμε στο μέλλον. Τα ψυχολογικά συμπτώματα, η αίσθηση αδιεξόδου ή ακινητοποίησης, τα προβλήματα στις διαπροσωπικές σχέσεις, αποτελούν συνέπειες του τρόπου που έχουμε «μάθει» να σκεφτόμαστε και να αισθανόμαστε για τον εαυτό μας, για τους άλλους και για τα γεγονότα.


Δεν έχουμε βέβαια επιλέξει συνειδητά, να αντιδράμε με τρόπους που αποδεικνύονται ανεπαρκείς ή δυσλειτουργικοί. Μάλιστα, σχεδόν πάντα δε γνωρίζουμε καν, πως υπάρχει άλλη επιλογή, εκτός από αυτήν στην οποία ασυνείδητα εμπλεκόμαστε.


Με τη βοήθεια ενός ψυχολόγου, μπορούμε να επιλέξουμε συνειδητά, να επεξεργαστούμε και να αλλάξουμε τον τρόπο που το παρελθόν επιδρά στο παρόν μας, δίνοντας καταρχάς στις εμπειρίες του παρελθόντος μας ένα πιο λειτουργικό και ρεαλιστικό νόημα. Μπορούμε να μετατρέψουμε τις δυσκολίες μας, τις απογοητεύσεις, τις απώλειες και τις αποτυχίες, σε εμπειρίες από τις οποίες μάθαμε και γίναμε ικανότεροι. Μπορούμε να επιλέξουμε το μέλλον που θέλουμε να ζήσουμε, γιατί το τι μπορούμε ή δε μπορούμε να κάνουμε, το τι είναι πιθανό ή απίθανο, σπάνια βασίζεται στις πραγματικές ικανότητές μας. Περισσότερο, αποτελεί έκφραση του ποιοί νομίζουμε ότι είμαστε.


Η διάκριση ανάμεσα στο ψυχολόγο και τον κλινικό ψυχολόγο δεν είναι πάντα γνωστή στο κοινό που αναζητά ψυχολογικές υπηρεσίες.


Η ψυχολογία είναι ένας ευρύς επιστημονικός κλάδος που μελετά γενικά τις νοητικές διεργασίες και τη συμπεριφορά, με σκοπό να κατανοήσει τα ψυχικά φαινόμενα. Καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα θεμάτων, όπως για παράδειγμα τη μάθηση, τη μνήμη, τη νοημοσύνη, τα κίνητρα, τα συναισθήματα, τις αντιλήψεις, την προσωπικότητα, τις ανθρώπινες σχέσεις, το βαθμό στον οποίο οι ατομικές διαφορές οφείλονται στο περιβάλλον ή την κληρονομικότητα. Η ψυχολογία δηλαδή ασχολείται κατά βάση με τις υγιείς νοητικές διεργασίες και την υγιή συμπεριφορά. Αποτελείται από ένα μεγάλο αριθμό επιμέρους ειδικοτήτων, όπως η κοινωνική ψυχολογία, η αθλητική, η γνωστική, η αναπτυξιακή, η ψυχολογία της υγείας, η νευροψυχολογία, η κλινική ψυχολογία κ.α. Κάθε ειδικότητα ασχολείται σε βάθος με τη μελέτη των φαινομένων, που εμπίπτουν στο αντικείμενό της.

Η κλινική ψυχολογία είναι ίσως η πιο ενδιαφέρουσα και περιζήτητη εξειδίκευση της ψυχολογίας και έχει σαν αντικείμενο την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία των ψυχικών προβλημάτων. Είναι ο κλάδος της ψυχολογίας που μελετά το πρόβλημα, τη ψυχική απόκλιση, την απορρύθμιση, αυτό που ονομάζουμε ψυχολογικά συμπτώματα. Αυτά μπορεί να είναι προβλήματα στη διάθεση, αγχώδεις διαταραχές, διαταραχές προσωπικότητας, ψυχοσωματικές διαταραχές, εξαρτήσεις, διαπροσωπικά προβλήματα κ.α. Ταυτόχρονα, στοχεύει στην προαγωγή της λειτουργικότητας, δίνοντας έμφαση στα θετικά προσωπικά γνωρίσματα και στη προαγωγή της ψυχολογικής ευεξίας.

Οι κλινικοί ψυχολόγοι έχουν εκπαιδευτεί να χρησιμοποιούν τις αρχές των ψυχολογικών θεωριών και τα ευρήματα των ψυχολογικών ερευνών, προκειμένου να διαγνώσουν, να αξιολογήσουν και να ανακουφίσουν τα ψυχολογικά προβλήματα των ατόμων. Χρησιμοποιούν την επιστημονική μέθοδο για να επιτύχουν αντικειμενικότητα, εγκυρότητα και ακρίβεια κατά την άσκηση του επαγγέλματός τους, παρακολουθώντας τα παγκόσμια ερευνητικά δεδομένα και τις νεότερες εξελίξεις στο χώρο.

Τί είναι το τραύμα;

Ιδιαίτερα στρεσογόνα συμβάντα, που απειλούν τη ζωή ή την ακεραιότητα του ίδιου του ατόμου ή κάποιου άλλου και συνοδεύονται από την αίσθηση πλήρους αδυναμίας αντιμετώπισής τους, καθώς και έντονων συναισθημάτων και κατακλυσμιαίου άγχους, μπορούν να δημιουργήσουν ένα είδος ψυχικού τραυματισμού. Τέτοια συμβάντα μπορεί να είναι ατυχήματα, φυσικές καταστροφές, σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση, ληστείες, εμπειρίες από πολεμικές συρράξεις και πολλά άλλα. Οι εμπειρίες αυτές μπορεί να οδηγήσουν στην εκδήλωση μετατραυματικού στρες ή και μετατραυματικής διαταραχής γνωστής ως PTSD (Post Traumatic Stress Dissorder). Η μετατραυματική διαταραχή χαρακτηρίζεται γενικά από τρεις κατηγορίες συμπτωμάτων: την αναβίωση του τραυματικού γεγονότος με σκέψεις, όνειρα, εικόνες, αισθήσεις, συναισθήματα, την αποφυγή ερεθισμάτων που θυμίζουν το τραυματικό γεγονός και την αυξημένη διεγερσιμότητα, που μπορεί να εκφραστεί με δυσκολίες στον ύπνο, στη συγκέντρωση, με ευερεθιστότητα, με ένα αίσθημα συνεχούς επαγρύπνησης μήπως κάτι συμβεί.


Πολλές φορές όμως ως συνέπεια τραυμάτων μπορούν να εμφανιστούν και άλλες κατηγορίες διαταραχών, όπως χρήση ουσιών και εξαρτήσεις κάθε είδους, κατάθλιψη, κρίσεις πανικού, φοβίες, γενικευμένο άγχος, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές, ψυχοσωματικές διαταραχές αλλά και διαταραχές προσωπικότητας.


Τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί μεγάλη πρόοδος στη κατανόηση του μηχανισμού που σχετίζεται με τη δημιουργία του τραύματος στον εγκέφαλο. Το EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) είναι μια ιδιαίτερα αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση με ισχυρή ερευνητική υποστήριξη και θεωρείται προτεινόμενη θεραπεία για το τραύμα.


Εκτός από τα ιδιαίτερα στρεσογόνα γεγονότα που απειλούν τη ζωή ή την ακεραιότητα του ατόμου, τα οποία προαναφέραμε και αποτελούν τον επίσημο ορισμό του τραύματος, όλοι οι άνθρωποι μπορούμε να ανακαλέσουμε εμπειρίες από το παρελθόν μας, οι οποίες εξακολουθούν να φέρουν αρνητικό συναισθηματικό φορτίο, ακόμα και αν έχουν περάσει χρόνια από τότε που τις βιώσαμε. Οι εμπειρίες αυτές αναφέρονται ως μικρό τραύμα (small t) και προκαλούν δυσλειτουργικές πεποιθήσεις για τον εαυτό μας (π.χ. δε θα τα καταφέρω ποτέ, ή είμαι αδύναμος, ή δε πρέπει να εμπιστεύομαι κανέναν). Οι πεποιθήσεις αυτές μπορεί να μη δημιουργήσουν ποτέ μια διαταραχή, αλλά στερούν από τον άνθρωπο τη δυνατότητα να ζήσει σύμφωνα με τις δυνατότητές του, να νιώσει καλά με τον εαυτό του ή να αναπτύξει ικανοποιητικές σχέσεις με τους άλλους. Το EMDR αφαιρεί το περιττό συναισθηματικό βάρος από τις εμπειρίες του παρελθόντος και διαφοροποιεί τις δυσλειτουργικές πεποιθήσεις, δίνοντάς μας την ευκαιρία να ζήσουμε με τον τρόπο που επιθυμούμε.


Η Νάνσυ Αλεξίου έχει σπουδάσει Ψυχολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ψυχολόγου (Αρ. Πρωτ. 25523/04-12-08).


Έχει επίσης ολοκληρώσει με Άριστα τριετές μεταπτυχιακό πρόγραμμα εξειδίκευσης στην Κλινική Ψυχολογία στο ίδιο Πανεπιστήμιο.


Έχει διεξάγει πρακτικές ασκήσεις στο Θεραπευτήριο Χρόνιων Παθήσεων Αττικής-Ίδρυμα Σκαραμαγκά Γ’, στο Σωματείο Κηδεμόνων και Φίλων ατόμων με ειδικές ανάγκες «Ερμής», στη Διασυνδετική Ψυχιατρική του 401 Στρατιωτικού Νοσοκομείου, στην επανένταξη Σχιζοφρενών και ατόμων με βαρύ ψυχικό νόσημα στο κέντρο «Ηλιοτρόπιο» και στο τμήμα εφήβων και νέων του κέντρου απεξάρτησης 18 Άνω.


Έχει εκπαιδευτεί στη τραυματοθεραπεία με τη μέθοδο EMDR και στο Brainspotting (ψυχοθεραπευτικό – νευροφυσιολογικό εργαλείο για τη θεραπεία του τραύματος).


Έχει διακριθεί με τριετή υποτροφία του κράτους για Μεταπτυχιακές και Διδακτορικές σπουδές από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών κατόπιν εξετάσεων.


Έχει ειδικευτεί στη διάγνωση μέσω τεστ προσωπικότητας και ψυχοπαθολογίας όπως το Rorschach, το Τ.Α.Τ. (Thematic Apperception Test), το House-Tree-Man, το Bender Gestalt, και έχει πιστοποιηθεί από την ISON Psychometrica για τα ερωτηματολόγια προσωπικότητας MMPI-2 και 16PF. Έχει επίσης εκπαιδευτεί σε τεστ νοημοσύνης, όπως το WISC-III.


Ερευνητικά έχει ασχοληθεί με το κατά πόσο οι νόρμες του Rorschach Comprehensive System είναι εφαρμόσιμες στον ελληνικό πληθυσμό ενηλίκων, καθώς και με τη σύγκριση των ελληνικών δεδομένων του RCS με τις διεθνείς τιμές.


Δημοσίευση:
Efthimiou, K., Schoretsanitis, N., Alexiou, A., Delizisi, E., Pantoleon, I., & Kalantzi-Azizi, A. (2008). International students’ healthy functioning and psychosocial needs: An exploratory empirical study. Στο T. Giovaziolias, E. Karademas & A. Kalantzi – Azizi (Επιμ. Έκδ.), Crossing Internal and External Borders. Practices for an Effective Psychological Counselling in the European Higher Education (σσ. 99-115). Athens: Ellinika Grammata.


Τηλέφωνα Επικοινωνίας: 210 76 22 554, 6932901963
Κορινθίας 38 & Μιχαλακοπούλου, Αμπελόκηποι


Προβολή μεγαλύτερου χάρτη

ΕΙΔΙΚΕΣ ΤΙΜΕΣ για ανέργους
και για ανθρώπους με περιορισμένο εισοδήμα,
κατόπιν συμφωνίας.


Νάνσυ Αλεξίου, Κλινική Ψυχολόγος M.Sc.